Luka finansowa rodziny to różnica między pieniędzmi, których Twoi bliscy potrzebowaliby, gdyby zabrakło Twoich dochodów, a pieniędzmi, które już mają. Jeśli rodzina potrzebuje 900 tysięcy złotych, żeby utrzymać poziom życia i spłacić kredyt, a ma 80 tysięcy oszczędności i polisę grupową na 50 tysięcy, luka wynosi 770 tysięcy złotych. To ta kwota, a nie „ile kosztuje polisa”, jest punktem wyjścia do rozmowy o ubezpieczeniu na życie.
Dlaczego luka, a nie „ile zarabiam”
Wysokość pensji mówi tylko, ile pieniędzy wpływa. Nie mówi, ile rodzina naprawdę potrzebuje ani przez jak długo. Dwie osoby z tą samą pensją mogą mieć zupełnie inną lukę: jedna ma spłacone mieszkanie i dorosłe dzieci, druga kredyt na 30 lat i dwójkę przedszkolaków.
Luka finansowa porządkuje trzy pytania:
- Ile rodzina wydaje miesięcznie i przez ile lat będzie potrzebowała wsparcia?
- Jakie zobowiązania trzeba spłacić od razu?
- Co rodzina już ma?
Z czego składa się luka
Wydatki bieżące przez określony czas
Podstawą jest miesięczny koszt życia rodziny bez wydatków osoby, której dotyczy analiza. Zwykle zostaje 70 do 80 procent obecnych wydatków. Ten koszt mnoży się przez liczbę lat, przez które rodzina powinna mieć zabezpieczenie: do usamodzielnienia dzieci, do spłaty kredytu albo do czasu, aż partner przebuduje karierę.
Zobowiązania
Kredyt hipoteczny, kredyty gotówkowe, leasing, karty. Jeśli kredyt ma polisę z cesją na bank, sprawdź, czy pokrywa pełne saldo przez cały okres, czy tylko przez pierwsze lata.
Koszty jednorazowe
Pogrzeb, formalności spadkowe, rezerwa na pierwsze miesiące, czasem koszt zmiany mieszkania lub opieki nad dziećmi, jeśli drugi rodzic musi wrócić do pracy w większym wymiarze.
Cele, które nie powinny zniknąć
Studia dzieci, wkład własny na ich pierwsze mieszkanie, leczenie kogoś w rodzinie. To element opcjonalny, ale dla wielu rodzin ważniejszy niż utrzymanie samochodu.
Minus: to, co rodzina już ma
Oszczędności z szybkim dostępem, lokaty, polisy grupowe z pracy, istniejące polisy indywidualne, ewentualna renta rodzinna z ZUS. Rentę traktuj ostrożnie: jej wysokość zależy od stażu składkowego, a prawo do niej od sytuacji rodziny.
Jak policzyć lukę w 5 krokach
- Spisz miesięczne wydatki rodziny i pomnóż przez 0,75. To koszt życia bez Ciebie.
- Ustal liczbę lat. Najprościej: wiek, w którym najmłodsze dziecko skończy 18 lub 25 lat, minus jego obecny wiek.
- Dodaj zobowiązania i koszty jednorazowe. Saldo kredytów plus 30 do 60 tysięcy złotych rezerwy.
- Odejmij zasoby. Oszczędności, polisy, majątek, który da się szybko spieniężyć bez straty.
- Wynik to luka. Jeśli jest dodatnia, to kwota, której rodzina nie ma. Zamyka ją ubezpieczenie na życie o takiej sumie.
Przykład
Rodzina z dwójką dzieci w wieku 4 i 7 lat. Wydatki 9 000 zł miesięcznie, po korekcie 6 750 zł. Do 18. urodzin młodszego dziecka zostało 14 lat. Kredyt hipoteczny 520 000 zł. Oszczędności 70 000 zł, polisa grupowa 60 000 zł.
| Składnik | Kwota |
|---|---|
| Wydatki: 6 750 zł × 12 × 14 lat | 1 134 000 zł |
| Kredyt hipoteczny | 520 000 zł |
| Koszty jednorazowe | 50 000 zł |
| Razem potrzeby | 1 704 000 zł |
| Minus oszczędności i polisa grupowa | −130 000 zł |
| Luka finansowa | 1 574 000 zł |
Kwota robi wrażenie, ale trzeba pamiętać, że rodzina nie potrzebuje jej od razu. Większość z niej to koszty rozłożone na 14 lat. Dlatego sumę ubezpieczenia można podzielić na dwie polisy: większą na okres wychowywania dzieci i mniejszą na dłużej.
Jak zamknąć lukę
Luka nie musi być zamknięta wyłącznie polisą. Najczęściej działa połączenie:
- Ubezpieczenie na życie o sumie zbliżonej do luki. To najtańszy sposób zabezpieczenia dużej kwoty, szczególnie dla osób poniżej 45. roku życia.
- Poduszka finansowa na 3 do 6 miesięcy wydatków, żeby rodzina nie musiała czekać na wypłatę z polisy.
- Uporządkowanie polis, które już są. Polisa grupowa z pracy, polisa do kredytu, stare polisy z funduszem. Często okazuje się, że rodzina płaci za kilka małych ochron, które razem nie pokrywają nawet jednej czwartej luki.
- Aktualizacja co 2 do 3 lat. Luka maleje, kiedy kredyt jest spłacany i dzieci dorastają, i rośnie przy nowym kredycie, dziecku albo własnej firmie.
Najczęstsze pytania
Czy luka finansowa dotyczy tylko śmierci?
Nie. Ten sam rachunek warto zrobić dla poważnej choroby lub niezdolności do pracy. Wtedy rodzina traci dochód, a wydatki często rosną. Wiele polis na życie ma rozszerzenia na te ryzyka.
Czy osoba, która nie zarabia, też ma lukę?
Tak. Rodzic zajmujący się domem i dziećmi wykonuje pracę, którą po jego stracie trzeba kupić: opiekę, dojazdy, gotowanie. Luka jest mniejsza niż u osoby z dochodem, ale rzadko wynosi zero.
Co, jeśli luka wychodzi ujemna?
To znaczy, że rodzina ma wystarczające zasoby i ubezpieczenie na życie może być mniejsze lub niepotrzebne. Warto wtedy sprawdzić, czy zasoby są naprawdę dostępne szybko i bez strat, na przykład czy nie są zamrożone w nieruchomości.
Podsumowanie
Luka finansowa to jedna liczba, która zamienia abstrakcyjne „a co, jeśli” na konkretną kwotę do zabezpieczenia. Liczy się ją z wydatków rodziny, liczby lat, zobowiązań i zasobów. Dla rodzin z dziećmi i kredytem zwykle wychodzi od kilkuset tysięcy do ponad miliona złotych, a zamknąć ją najtaniej można ubezpieczeniem na życie o dobrze dobranej sumie.